top of page
  • Writer's pictureCihan Işıkhan

İnsandaki Boyutsal Ses Bilincinin Müziğe ve Müzik Teknolojilerine Yansımaları

Updated: Jan 17, 2021

Paper / Makale, 2008



Titreşen madde ve bu titreşimin kulak yardımıyla algılayıcıya taşıdığı konum bilgisi insanda boyutsal ses bilincini ortaya çıkarırken, seslendirmede mekân, biçem (style) veya çalgı yerleşimi; dinlemede stereo veya surround gibi kavramlar, tarihsel süreç içinde insandaki bu bilincin müziğe ve müzik teknolojisine yansıtıldığı bir gelişim süreci izler. Başta müziği ve müzik teknolojisini ve giderek toplumu etkilemeye başlayan bu gelişim, ortaya çıkardığı sonuçlarla önemli bir sosyal içerikli araştırma konusudur. Gerek mekânsal düzenlemeler ve seslendirme yöntemleri, gerekse teknolojide uzağa iletim teknikleri açısından insanda boyutsal ses bilincinin tarihsel süreç içinde müzik ve teknolojiye nasıl yansıtıldığının araştırıldığı bu yazıda amaç, müzik ve müzik teknolojisindeki boyutsal çalışmaları örnekleriyle sunmaktır. Örneklerde rastlanan ve 16. yy. başlangıcından günümüze kadar uzanan süreçte, koro ve orgların sayısal artışlarıyla mekânsal dağılımları veya bazı yaratılarda salona dağılan çalgılar boyutsal bilincin müziğe yansımalarını gösterirken; dinlemede mono ile başlayan ve surround kavramı ile günümüze kadar uzanan yöntemler bu bilincin müzik teknolojisine nasıl yansıtıldığının göstergeleri olmuşlardır. Sonuç olarak bu süreçteki uygulamalar aslında, insandaki boyutsal ses bilincinin müzik ve müzik teknolojisine kaçınılmaz olarak yansıtıldığının kanıtıdır.



“İnsandaki boyutsal ses bilincinin müzikte kayıt, seslendirme ve dinleme gibi tüm faaliyetlerde etken rol üstlendiğini, bu nedenle müziğe ve müzik teknolojisine olduğu gibi yansıdığını görmekteyiz. Bu yansımanın somut kanıtlarla ortaya konduğu bu çalışmada amacın insandaki boyutsal ses bilincinin müziğe ve müzik teknolojisine nasıl yansıtıldığını örneklere göstermek olduğu düşünülürse, bunu göstermek için izlenen sistematik yöntemin çalışma içinde kendine ait özgün bir yapı ortaya çıkardığını belirtmekle fayda var”

REFERENCES

Bartlett B., Bartlett J. (1999), On Location Recording Techniques, Focal Press, England

Begault D.R. (1994), 3-D Sound for Virtual Reality and Multimedia, Academic Press, USA

Blauert, J. (1983), Spatial Hearing, MIT Press, Cambridge MA, USA

Culhane, J. (1983), Walt Disney's Fantasia, New York: Harry N. Abrams Publication, USA

Durmaz S. (2003), Spektral Audio Bilinci ve Kaset Kültürü, Popüler Müzik Araştırmaları Derneği Dergisi, Cilt 1, Sayı 1, s. 140–157, İzmir

Erkal, F. E., Yürekli F. (2007), Müziksel Ses-Mekan İlişkisinde Dokunsal Bir Beden-Mekan Matrisinin Doğuşu, İTÜ Dergisi/a, Cilt 6, Sayı 1, s. 41-46

Fletcher Harvey (1929), Speech and Hearing, D. Van Nostrand Company, Inc., USA

Gerzon M. (1977), Multi-System Ambisonic Decoder, Wireless World, vol. 83 no. 1499, pp. 43–47

Holman T. (2008), Surround Sound- Up and Running-, Focal Press Publication, UK

Hull, J. (2002), Surround Sound, Inc. Handbook for Sound Engineers, Third Edition, Ed. Glen B. Ballau, Focal Press, UK

Işıkhan C. (2008), İnsan Sesinin Teknolojik Üretim ve İşleme Modelleri Üzerine Bir İnceleme: Tını Üretim Modellerinden Müziksel Doğrulamaya Geçiş, Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Hakemli Dergisi, 01/08, Denizli

Kattelle, A. (2000), Home Movies: A History of the American Industry, 1897–197, Transition Publishing, USA

Klipsch P. (1959), Wide Stage Stereo, Journal of Audio, IRE Transactions on, V.7, Issue 4, Part 1, pp.93-96

Malham D. G., Myatt A. (1995), 3-D Sound Spatialization Using Ambisonic Techniques, Computer Music Journal,19(4): pp.58-70

Manas O., Eren Ş., İkiz F. (1985), Basic Programlama, Bilgehan Basımevi, İzmir

McAlpine D. (2005), Creating a Sense of Auditory Space, J. Physiol. 2005, pp. 21-28

Palomaki K. J. (2004), A Binaural Processor for Missing Data Speech Recognition In The Presence of Noise and Small-Room Reverberation, Speech Communication, vol. 43, no. 4, pp. 361–378

Prinssen W., Dantonio P. (2002), The History of Electronic Architecture and Variable Acoustics, SIAP Product Catalogue, RPG Diffusor Systems Inc., Maryland, USA

Rumsey F. (2001), Spatial Audio, Focal Press Publications, Reprinted 2005, UK

Smith M.T. (2001), Audio Engineer’s Reference Book, Focal Press, UK

Steinberg J. C., Snow W. B. (1934), Symposium on Auditory Perspective, Elec. Engug., January vol. 53, pp. 9-32

5 views0 comments

Comentarios


bottom of page